Bilimsel Bir Proje Nasıl Hazırlanır...

Merhaba Sevgili Öğrencilerimiz, Okulumuz Bilim ve Teknoloji  Haftası yaklaşıyor.  Bazılarınız projelerinize karar verdiniz ve çalışmaya başladınız ...

5. ve 6. sinif proje odevleri

5. sinif proje odevleri ampul parlakligi Isi Muze Oyun 6. sinif proje odevleri Katman Modeli Isi yalitimi Muze Reosta...

Gains Weight – Magic School B...

Gezegenlerin büyüklüğü ile çekim kuvvetleri arasındaki ilişkiyi izleyelim, öğrenelim ve eğlenelim. İyi eğlenceler :) ...

Maddenin Değişimi Konusunu Tekrarı (5. Sınıf)

Bilimsel Bir Proje Nasıl Hazırlanır?

Merhaba Sevgili Öğrencilerimiz,

Okulumuz Bilim ve Teknoloji  Haftası yaklaşıyor.  Bazılarınız projelerinize karar verdiniz ve çalışmaya başladınız bile. Biz de Fen Bilimleri Zümresi olarak, proje hazırlıklarınızda sizler için gerekli olabilecek bilgileri hazırladık. Lütfen sonuna kadar okuyunuz..

PROJE RAPORU NASIL YAZILMALIDIR?

Gözlemlerin ve ölçüm sonuçlarının yazılarak kaydedilmesi ve yayınlanması elde edilen bilgilerin başkalarının ulaşabilmesi bakımından önemlidir. Bu nedenle proje çalışmasının önemli aşamalarından biri de onun rapor haline getirilmesidir. Proje raporunda gereksiz uzatmalar ve tekrarlar olmamalıdır. Rapor olabildiğince kısa ve öz olmalıdır. Proje raporu en az 2, en fazla 15 sayfa olmalıdır. Yapılan çalışmanın rapor üzerinden değerlendirileceği unutulmamalıdır. Proje raporu aşağıdaki sıraya göre yazılmalıdır. Bu sıralamaya proje raporlarının standart olması için kesinlikle uyulur.

Proje raporu aşağıdaki sırada yazılır:

Proje Adı

Tek bir cümle ile (mümkünse 12 kelimeyi geçmeyen) okuyana proje çalışması hakkında genel bir fikir verecek şekilde oluşturulmalıdır.

İçindekiler

Projenin ana başlık ve alt başlıklarının birbirine nasıl bağlı olduğunun gösterildiği ve sayfa numaralarının yer aldığı listedir.

1.Giriş

Araştırmanın probleminin, amacının, hipotezinin yer aldığı ve konuyla ilgili daha önceden yapılmış araştırmaların sonuçlarından bahsedildiği bölümdür.

2.Yöntem

Araştırmanın yönteminin, veri toplama araçlarının, deney ve gözlem düzeneklerinin ve verilerin analiz yönteminin verildiği bölümdür. Deneysel çalışmalarda deney düzeneği, verilerin nasıl toplandığı açıkça anlatılmalıdır. Deney düzeneğindeki önemli ölçüm cihazlarının (ne olduğu, ölçüm aralığı, duyarlılığı vb.) kimyasal ve biyolojik malzemenin temel özellikleri belirtilmelidir (Örneğin bir voltmetre kullanılıyorsa bunun ölçme aralığı 5-30 Volt olan bir voltmetre olarak belirtilmesi ya da optik özellikleri incelenen bir cam levhanın 25 mmx10 mmx1 mm boyutlarında, görünür bölgedeki ışığı geçiren bir cam plaka şeklinde tanımlanması uygun olur). Deneylerin nerede, kimler tarafından yapıldığı, ne kadar sürdüğü ve kaç kez hangi koşullar altında tekrarlandığı gibi bilgilerin açık, öz ve anlaşılır bir şekilde verilmesi gerekir. Bu kısımda çalışılan laboratuvarın özellikleri de belirtilmelidir.

3.Bulgular

Bu bölümde aşağıdaki kısımlara yer verilir.

  • Araştırmada toplanılan verilere ait bulgular açıkça belirtilir.
  • Bulguların amaçlarla uygunluğuna dikkat edilir.
  • Tablo, şekil, resim, çizelge vb. yollarla bulgular olabildiğince nesnel ve yorum yapmadan sunulur.
  • Tablo, şekil, resim, çizelge vb. ifadeleri mutlaka numaralandırıp her biri isimlendirilir (bkz. Kendi branşınızdaki örnekler).
  • Tablo, şekil, resim, çizelge gibi görsellere başlık verilmeli ve metin içerisinde mutlaka atıfta bulunulmalıdır. Bu ifadelere metin içerisinde atıf yaparken “aşağıdaki, yandaki, yukarıdaki vb.” ifadelerden kaçınılır. Bunun yerine “Tablo 2’de görüldüğü üzere……” gibi daha açık ifadeler kullanılır.

4.Sonuç ve Tartışma

Proje raporunun en önemli kısımlarından birisi bu bölümdür. Proje çalışması ile ulaşılan sonuçlar bu kısımda yazılır. Sonuçlar sayısal değerler veya sözlü ifadeler olabilir. Sonuçları tartışırken kaynak araştırmasında yer alan benzeri çalışmalarla karşılaştırmalar yapılır. Bu kısmın sonunda benzer çalışmalar yapacak olanlara yol göstermesi bakımından ilgili öneriler varsa belirtilir.

5.Kaynakça

Proje çalışmasında faydalanılan yazılı-sözlü kaynaklara rapor içerisinde numara verilerek atıfta bulunulur. Atıfta bulunmadığınız bir kaynağı buradaki listeye asla eklemeyiniz. Sadece gerçekten okunan kaynaklardan alıntı yapılmalıdır. Okunan bir kaynağın içerisinde geçen başka kaynaklar, kaynaklar bölümünde gösterilmemelidir. Eğer bu kaynakların mutlaka belirtilmesi gerekiyorsa, okunan kaynaktan aşağıdaki gibi alıntı yapılır. Kaynaklar istesinde de sadece okunan kaynak verilir.

BİLİMSEL ARAŞTIRMA

Bilimsel araştırmaların amacı yaşadığımız doğal dünyayı anlamak ve açıklamaktır. Bir bilimsel araştırma soru sormakla başlar ve soruların cevabını arayarak devam eder.

BİLİMSEL SORU SORMA

Bilimsel araştırmalar her zaman bir soru ile başlar. Aşağıda bazı bilimsel soru örnekleri verilmiştir.

  • Bitkilerin büyümesinde gün ışığının etkisi nedir?
  • Nem mantarların büyümesini nasıl etkiler?
  • Solucanlar hangi besinleri yiyecek olarak tercih ederler?
  • Bir balonun hacmine sıcaklığın etkisi nedir?
  • Cisimlerin renginin ışığın soğrulmasına etkisi nedir?

KAYNAK ARAŞTIRMA VE HİPOTEZ KURMAK

İlgilendiğiniz konu ile ilgili detaylı bir araştırma yapmalısınız. Bunun için öğretmeninizden size rehberlik etmesini isteyebilirsiniz. Araştırma konunuz hakkında daha önce neler yapılmış, sizin yapmayı düşündüğünüz deneyler yapılmış mı? Sonuçları ne olmuş? Bunları öğrendiğinizde özgün bir deney planlayabilirsiniz. Daha önce yapılan araştırmalarla sizin planladığınız araştırmanın benzer ve farklı yanlarını bilmeniz araştırmanızın özgünlüğünü ortaya koymanızda yardımcı olur. Araştırma konusu ile ilgili dergiler, ansiklopediler, kitaplar, makaleler okunur ve bilim insanları ile görüşmeler yapılabilir. Ayrıca doküman elde etmek için internetten de faydalanılır. Kullanılan tüm kaynaklar proje raporunda mutlaka belirtilmelidir.

Hipotez, deneyler veya gözlemler ile test edilebilen fikirlerdir. Sorunuzun tahmini cevabını hipotez cümlesi haline getirmelisiniz. Çünkü bütün deney ve gözlemlerin bir hipotezi olmalıdır. Hipotezler pozitif ifadeler olabileceği gibi negatif ifadelerde olabilir. Aşağıda bazı hipotez örnekleri verilmiştir.

  • Bitkilerin büyümesinde gün ışığı etkilidir.
  • Nem mantarların büyümesini etkilemez.
  • Solucanlar çürümüş yaprakları besin olarak tercih ederler.
  • Bir balonun hacmine sıcaklığın etkisi yoktur.

Hipotezi Test Etmek (gözlem ve deney tasarlamak)

Tasarlanan deney ya da gözlem yalnızca hipotezin test edilmesine cevap verecek şekilde planlanmalıdır. Planlamanın uygun bir şekilde yapılabilmesi için aşağıdaki adımlar takip edilebilir.

Birinci Adım: Deney veya gözlem için gerekli malzemeler temin edilir.

İkinci Adım: Deney veya gözlemde izlenecek yol belirlenir (yöntem).

Üçüncü Adım: Deney veya gözlemdeki değişkenler belirlenir. Bir deneyde değiştirebildiğimiz ya da kontrol altında tutabildiğimiz faktörlere değişken denir. Örneğin, ‘’Bitkilerin büyümesinde gün ışığının etkisi nedir?’’ sorusunun ‘’Bitkilerin büyümesinde gün ışığı etkilidir’’ hipotezine yönelik tasarlanan deneyde bitkilerin gün ışığında kaldığı süre bu deneyin değişkenidir. Bilimsel araştırmalarda üç tip değişken vardır; Bağımsız değişken, deneyin sonucuna etki edebilen yani sebep olan değişkendir. Örneğin, sıcaklığın çözünürlüğe etkisi araştırılıyorsa, sıcaklık burada bağımsız değişkendir. Deney farklı sıcaklıklarda yapılır. Bağımlı değişken, bağımsız değişkene göre değer alabilen değişkendir. Örneğin, sıcaklıktan etkilenerek değişen çözünürlük miktarı. Sıcaklık arttıkça çözünürlük artar. Bağımlı değişken burada çözünürlüktür. Kontrol değişken (kontrol grubu), araştırma sırasında kontrol edebildiğimiz sabit tutulan faktör. Bir deneyi planlarken kontrol grubunun oluşturulması zorunluluktur. Değişkenlerin deneyin sonucunu etkileyip etkilemediği ve nasıl etkilediği ancak kontrol grubu ile karşılaştırılarak yapılabilir.

Dördüncü Adım: Deney veya gözlem sırasıyla yapılır. Deneylerden elde edilen verilerin hata payını azaltmak için tekrarlar yapılır. Bir deneyde alınan bir ölçüm en az üç kez tekrarlanır ve ortalaması alınır. Böylece, elde edilen verideki hata payı en aza indirgenir ve bu yolla verilerin güvenilirliği sağlanır.

Beşinci Adım: Veriler toplanır. Deney ve gözlem sonunda elde ettiğiniz tüm bilgiler veri olarak adlandırılır. Verilerin düzenli bir şekilde tablolarda gösterilmesi, grafik haline getirilmesi veya fotoğraflanması sonuçların anlamlandırılmasına yardımcı olur. Böylece bu verilerden bir sonuç çıkarılabilir. Sunum sırasında aynı verilere ait hem tablo hem grafik verilmez, bunlardan hangisi sonucu en iyi ifade ediyorsa o tercih edilir. Elde edilen matematiksel verilerden sonuç çıkarabilmek için veriler istatistiksel işlemlerden geçirilir. Örneğin, rakamların ortalaması, yüzdesi, frekansı alınır. Tüm bunların amacı verileri anlamlandırırken, hata payını en aza indirmektir. Böylece araştırmanın sonucuna olan güvenilirlik artar. Gözlemlerden elde edilen delillere dayalı yapılan açıklamalar araştırmanın sonucudur.

Altıncı Adım: Sonuçlar yazılır. Gözlemler ve deneylerden elde edilen sonuçların başka araştırıcıların benzer araştırmalarda elde ettikleri sonuçlarla karşılaştırılması önemlidir. Sonuçlar başka araştırmacıların sonuçları ile uyumlu ise araştırmaya destek sağlanmış olur. Aynı zamanda, birbirini destekleyen araştırmalar daha genel sonuçlara ulaşılmasını sağlayabilir. Tersi durumda yani araştırma sonuçları başka araştırma sonuçlarından farklılık gösteriyorsa bunun nedenleri konusunda yeni tahminlerde bulunup, bu konuda yeni araştırmaların yapılması gerektiği vurgulanabilir. İkinci bir ihtimal ise araştırmanın herhangi bir yerinde hata yapılmış olmasıdır ki, böyle durumlarda araştırma planı ve uygulama yeniden gözden geçirilmelidir.

Yedinci Adım: Sonuçlar değerlendirilir. Elde edilen sonuçlar ne anlama geliyor? Yani sonuçlar hipotezi destekliyor mu? Eğer desteklemiyorsa kurulan hipotez değiştirilir ve yeni bir hipotez kurularak yeni deney ve gözlemler yapılır. Her araştırmanın sonunda araştırmacı yeni sorular sorarak yeni araştırmaların yapılmasına öncülük eder. Araştırmacı araştırmasının sonunda yeni fikirleri öneri olarak sunar.

 65_bilimsel_arastirma_yontemleri_semasi

 İYİ BİR POSTER SUNUMU NASIL HAZIRLANIR?

Projenizi inceleyenlerin dikkatini çekmek için; posterinizin içinde yer alan resim, grafik, tablo ve yazıların kolay anlaşılır, kolay okunur ve aynı zamanda dikkat çekici olması gerekir. Bunun için;

  • Posterinizde başlıkları hep aynı renkte, aynı yazı tipinde ve aynı büyüklükte (yazı tipi boyutunda) kullanabilirsiniz.
  • Posterinizdeki yazıların uzaktan okunacak boyutta olmasına özen gösterin.
  • Posterinizde yer alan metin içindeki ifadelerin tekrarlarından kaçının. Bir ifadeyi hem grafik hem tablo ile göstermeyin. Sonucu en iyi ifade eden birini seçin.
  • Posterinizi uzun anlatımlar yerine fotoğraf, şekil ve grafik gibi kolay ve çabuk anlaşılır görseller kullanarak destekleyin.
  • Posterinizde yer alan her grafiğin, tablonun, şeklin veya fotoğrafın bir başlığı olmalıdır. Kullandığınız görselde anlatmak istediğiniz şeyi tam olarak ifade edin.
  • Posteriniz araştırmanızın başlığı altında özet, hipotez, yöntem, bulgular, sonuç ve tartışma başlıklarını içermelidir.

Aşağıda Niğde Okullarımızın Bilim Şenliği’nden bazı örnek poster sunumları görebilirsiniz..

01 02 03 04 05

Hepinize başarılar diliyoruz..

Kaynak:

http://www.tubitak.gov.tr/sites/default/files/ortaokul_rehber_2017_0.pdf

 

5. ve 6. sinif proje odevleri

5. sinif proje odevleri

ampul parlakligi

Isi

Muze

Oyun

6. sinif proje odevleri

Katman Modeli

Isi yalitimi

Muze

Reosta

Gains Weight – Magic School Bus

Gezegenlerin büyüklüğü ile çekim kuvvetleri arasındaki ilişkiyi izleyelim, öğrenelim ve eğlenelim. İyi eğlenceler 🙂

Dolaşım Sistemimize yakından bakalım

“Okullarda Orman” Ekibimizin Bir Misafiri Vardı

Merhaba sevgili öğrencilerimiz, ‘Okullarda Orman Ekibi’ olarak sizlere en son yazımızda bir soru sormuştuk. Aynı sorunun cevabını biz de sizler gibi düşündük.

Sorumuz : Sizce bahçemizdeki ağaçlar ve bitkiler suya nasıl ulaşıyorlar?

Bu konuda beyin fırtınası yaptık. Şu sonuçlara ulaştık:

“Yağmur suyundan yararlanıyor olabilirler, kökleri ile toprağın derinliklerindeki yeraltı sularına ulaşıyor olabilirler, havadaki gaz şeklindeki su moleküllerini kullanıyor olabilirler, hayvanlar ve başka bitkiler öldüğünde onların vücutlarındaki suyu kullanıyor olabilirler, çöplerdeki dolu şişeleri gördüğümüzde onları ağaçlara ve bitkilere döküyoruz bu şekilde sulanıyorlar, bahçeden sorumlu birileri onları suluyor olabilir, bahçemizdeki ağaçların kendi kendilerine sulanabilecekleri bir sistem olabilir. “

Sonra okulumuz ortaokul bina şefi Yılmaz SARAÇ sınıfımıza konuk oldu. Yılmaz  beyin, bir süre ODTÜ bahçe bölümünde çalışmış olması ve ağaçları tanıyor olması bizim içim büyük bir şans oldu. Öğrencilerimize Okulumuz Bahçesindeki ağaçlar ve bitkilerle ilgili bilgiler verdi.Verdiği bilgilerden bazılarını sizinle de paylaşmak istiyoruz:

20161117_121620

Soru: Okulumuzdaki bitkilerin sulanmasından ve bakımından kimler sorumlu bize bilgi verebilir misiniz?

“Okulumuzun bir bahçıvan ekibimiz var, çimlerden ve okulumuzdaki ağaçlardan ve çalılardan onlar sorumlu. Hortumu olan yerleri çeşmelerden hortumla suluyorlar. Bunun dışında otomatik sulanan yerler var, onların zaman ayarı yapılıyor ve zamanı geldiğinde belirtilen sürede sulanıyorlar”

Soru: Otomatik sulama saatleri hakkında bilgi verebilir misiniz?

“Ağaçlar ve çimen alanlar okul açık olduğu zamanlar sabahları öğrenciler gelmeden saat 6 ile 7 arası ve akşamları saat 8 ile 9 arası sulanıyorlar. Otomatik sulama saatlerini böyle ayarlıyoruz. Ağaçlar, çimen alanlar ve çiçekler ihtiyaç durumuna göre iki günde bir, üç günde bir sürekli sulama yapıyoruz. Çimenlerin biçme zamanı geldiğinde bahçıvan ekibimiz biçiyor, gübreleme zamanı geldiğinde gübreleme yapılıyor.”

Soru: Gübreleme ne zaman yapılır?

“Mesela şimdi artık yeşil alanların gübreleme zamanı geldi, kış gübrelemesi yapılacak. Kış gübrelemesi yapıldıktan sonra bahçedeki ağaçlar ve diğer bitkiler kendini uykuya alacak. Mart ayında tekrar bu ağaçların dipleri açılır, havalandırılır. Su ihtiyacı hissedildiği anda sulamalar başlar. Sulamalar su ihtiyaçlarına göre uzatılabilir; bir saat, bir buçuk saat yapılabilir veya 45 dakikaya düşürülebilir.”

Soru: Bahçemizde hangi tür ağaçlar var?

“Şöyle bir bakacak olursak bahçemizde; akasya, at kestanesi dediğimiz kestane ağaçları, özellikle bizim bahçemizde daha çok olan çınar ağacı, elma, akçaağaç, akasyalar olca bulunur. ”

134837967592399064

Soru: Bahçemizde meyve ağaçları da görüyoruz, acaba hangi tür meyvelerden var?

“Normalde bahçelere daha çok süs ağacı dikilir fakat öğrencilerimize hatıramız olsun, gelen geçen canı çeken yesin diye meyve ağaçları da diktik. Bahçemizdeki papaz eriğinden belki hepiniz yemişsinizdir, hiç yediniz mi?

Soru: Ben elma yedim, hemen bahçeye çıkışta bir elma ağacı var di mi?

“Evet bahçemizde elma, japon elması, vişne, kiraz, dut, ceviz yani aklınıza Ankara’da yetişebilecek ne kadar meyve geliyorsa hepsinden var. Hem bizim ortaokul binası tarafında, hem de ilkokul kısmına doğru.”

20161117_122253

Soru: Bahçemizde Kızılçam Var mı? 

“Bahçemizde hem “Kızılçam”, hem de “Sarıçam” ve “Karaçam” dediğimiz çam türleri mevcut. Bunların dışında “Sedir”, ve “Ladin” ağaçlarımız da var. Bir de ağaç olmayan “Bodurlar” dediğimiz türler var.  Bunları hem çit kenarlarında hem de ortaokul binamız ile kongre merkezi arasında görebilirsiniz.

Soru: Üniversitenin bitkilerine de mi siz bakıyorsunuz?

“Hayır, üniversitemizin kendi ağaçlandırma birimi var. Belki çitin öbür tarafında görmüşsünüzdür, bir fidanlığımız var. Ağaçlandırmayı onla yapıyorlar, özelden de destek alıyorlar. Biz de onlarla yardımlaşıyoruz. Şimdi vaktimiz doldu sanırım, diğer sorularınızı bana her zaman gördüğünüzde sorabilirsiniz. İyi dersler diliyorum.”

20161117_122552

Öğrencilerimiz bu 15-20 dakika süren sohbeti çok sevdiler, eğer derse girme vakti gelmeseydi bu tatlı sohbetimizi uzatabilir ve aklımıza gelen diğer soruları da sorabilirdik. Neyse ki Yılmaz bey sürekli bizimle ve onu her gün görebiliyoruz. O kadar işi arasında bize vakit ayırdığı için ona çok teşekkür ederiz.

Bahçemize çıktığınızda ağaç dostlarımıza biraz daha dikkatle bakmanız dileğiyle,

Fenle kalın..

İnsan beyninin yüzde kaçı kullanır?

Akciğerlerimiz Nasıl Çalışır?

Solunum sistemine bu açıdan bakmak sizi şaşırtacak. Oksijenin solunum sistemimizdeki yolculuğuna göz atalım mı?

 

Okullarda Orman Grubumuz Çalışmaya Başladı

Merhaba sevgili öğrenciler,

Okulumuzun 5 ve 6. sınıflarından seçilmiş temsilci arkadaşlarınızdan ve gönüllülerden kurulmuş olan “Okullarda Orman” grubumuz çalışmaya başladı. Görsel sanatlar öğretmenlerimizin de desteğiyle okul girişine yaptığımız panomuz çok ilgi çekti.

20161014_090308

Arkadaşlarınızla 20 Ekim perşembe günü yaptığımız ilk toplantıda Okullarda Orman programını tanıdık ve bu yıl “ORMAN ve SU” teması ile neler yapabileceğimizi tartıştık. Gönüllülük esasına göre her perşembe yemekten sonra bir araya gelerek çeşitli çalışmalar yapmaya karar verdik.

27 Ekim perşembe günü yine bir araya gelerek “Türkiye’nin Ağaçları ve Çalıları” (Mamıkoğlu, 2007) kitabından yararlanarak ağacın tanımı hakkında konuştuk. Hep beraber ağaçların “Boyu en az beş metre, gövde çapı da on santimetreden aşağı olmayan, dal, sürgün ve yaprakların oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde ile taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, boy büyümesi yaparak boylanan ve dokularındaki hücrelerin büyük bölümü odunlaşmış olan uzun ömürlü odunsu bitkiler.” olduğunu öğrendik.

img-20161103-wa0019

Sonra okulumuz bahçesine çıkıp çam ağaçlarını inceledik. Elimizdeki kaynaktan da yararlanarak “karaçam” aradık, gözlemlerimizi paylaştık.

3 Kasım perşembe günü yine ekip olarak toplandık. Bu sefer yanımıza büyüteçlerimizi de alarak “sarıçam” aradık. Kültür merkezinin arkasında, ilkokula giden kısımda bulduk sarıçamları. Birbirimizle de paylaştık. Çok eğlenceli vakit geçirdik.

20161110_122257

Önümüzdeki hafta için bir sorumuz ve bir konuğumuz var. Konuğumuz sürpriz, sorumuzun cevabını da haftaya kadar hep birlikte düşünelim mi?

Sorumuz : Sizce bahçemizdeki ağaçlar ve bitkiler suya nasıl ulaşıyorlar?

Haftaya görüşmek üzere, fenle kalın.

Kaynaklar:

Mamıkoğlu, N.G. (2007)Türkiye’nin Ağaçları ve Çalıları (5. Baskı) İstanbul: NTV Yayınları

 

 

Biri Apandisit mi Dedi?

Merhaba sevgili öğrencilerimiz,

5. ve 7. sınıflarda bu yıl “Sindirim Sistemi” konusunu gördük ve sınıflarda “Apandisit nedir?”, “Patlarsa ne olur?” gibi sorularla bol bol karşılaştık.

appendix2

Peki sizce apandisin bir işlevi var mı? Yoksa işe yaramaz, gereksiz alınması gereken bir organ mı?

Biz konu ile ilgili yazımızı çeşitli kaynaklardan hazırlarken, lütfen siz de aşağıdaki anketi doldurun.

Fenle kalın